اقامت در برج‌ های تجاری مسکونی و چالش‌ ها

اقامت در برج‌

کره زمین خشکی زیادی ندارد، برخی از مناطق این خشکی‌ها هم یا مرتفع و نوک‌تیزند یا شوره‌زار و بیابانی، مقدار باقی‌مانده هم خیلی زیر بار افزایش جمعیت تاب نیاورده است. مردم بسیاری هستند که علاقه زیادی به زندگی در خانه‌های بزرگ ویلایی و افقی دارند ولی افزایش جمعیت شکل عمودی زندگی را به بشر تحمیل کرد یعنی زندگی در آپارتمان‌های بلند و برج‌های سر به فلک کشیده. زندگی در برج‌های بلند و نزدیک به آسمان خیلی هم برای انسان بد نبوده است و افزایش امکانات و شرایط منحصربه‌فرد گاهی برج نشینی را تجملی جلوه می‌دهد. برج نشینی سبک متفاوتی از زندگی را می‌طلبد، اقامت در برج‌ به‌نوعی زندگی اجتماعی در یک جامعه کوچک است. این شیوه و سبک جدید از زندگی معایب و محاسنی دارد که در این مقاله شما را با آن آشنا می‌کنیم. سر تیترهایی را که مطالعه خواهید کرد به شما در زیر ارائه می‌دهیم:

  • تاریخچه برج‌سازی جهان
  • تاریخچه برج‌سازی ایران
  • چالش‌های برج نشینی

تاریخچه برج‌سازی جهان

غار، کهن‌ترین سرپناهی بود که طبیعت به انسان اولیه ارزانی داشت. باگذشت زمان، انسان برای دستیابی به زندگی بهتر به خانه‌سازی روی آورد. در آن دوران مسکن با مصالح موجود در طبیعت مثل شاخه‌ها، پوست درختان، نی و کاه ساخته می‌شد؛ ولی بعدها مسکن علاوه بر حفظ و حراست انسان از گرما و سرما با توجه به ویژگی‌های دیگری مانند استحکام، امنیت، زیبایی و… نیز اهمیت پیدا کرد؛ بنابراین شکل و شیوه ساخت آن بر اساس نیازهای جدید تغییر یافت تا هم پاسخ گوی نیازهای اجتماعی و هم به ‌اندازه کافی مقرون‌به‌صرفه باشد.

مطالعات باستان شناسان نشان می‌دهد نخستین برج جهان حدود ۱۱ هزار سال پیش در شهر «اریحا» واقع در کرانه باختری رود اردن که اولین شهر باستانی زنده دنیا به شمار می‌رود، ساخته‌شده است. پلکان این برج به‌گونه‌ای طراحی‌شده بود که چشم‌انداز بالاترین نقطه آن، تمامی شهر و تپه‌های مشرف ‌به آن بوده است. البته این برج نه برای سکونت، بلکه به اعتقاد باستان شناسان به‌ عنوان پلکانی برای رسیدن به بهشت ساخته‌ شده است.

پیش ‌از این تصور می‌شد احداث این برج و قلعه مستحکم اطراف شهر برای حفظ آن در برابر سیلاب‌ها بوده است؛ عده‌ای دیگر ساخت آن را اعلام قلمرو توسط ساکنان آن و نشان‌دهنده ثروت و قدرت مردمان این منطقه می‌دانستند تا این‌که برای نخستین بار باستان شناسان در سال ۲۰۰۸ میلادی به بررسی این برج به‌عنوان نمادی از فلسفه انتظام گیتی پرداختند. آن‌ها می‌گویند این برج دقیقاً در محلی ساخته‌شده است که با غروب خورشید در بلندترین روز سال، سایه تپه‌های اطراف نخست روی برج، سپس روی قلعه حافظ شهر و در نهایت بر تمامی شهر می‌افتاده است؛ بنابراین می‌توان چنین نتیجه گرفت که از نظر اهالی شهر، برج عنصر زمینی اتصال به نمادی ماورایی یا بهشتی مانند خورشید بوده و ساخت آن از اعتقاد به فلسفه انتظام گیتی ناشی شده است.

اقامت در برج‌

اقامت در برج‌

به نظر می‌رسد بشر از قدیم به دلایل متفاوت به ساختن بناهای عمودی روی آورده است؛ از جمله این دلایل می‌توان از به نمایش گذاشتن قدرت، ثروت و اقتدار و گرانی و کمبود زمین نام برد. در روم باستان مردم بناهایی با طبقات سنگی و چوبی به بلندی یک ساختمان ۲۰ طبقه ساخته‌اند. در قرون‌وسطی خانه‌های سه و حتی چهار طبقه وجود داشته است. نخستین مجموعه بزرگ مسکونی در سال ۱۸۴۸ میلادی در فرانسه برای اسکان ۴۰۰ خانواده کارگری ساخته شد. در اواخر قرن نوزدهم ساختمان‌هایی جدید و بلند مرتبه با اسکلت فولادی و پنجره‌های بسیار ساخته شد که تحولی عظیم در صنعت ساختمان به‌حساب می‌آمد. این ساختمان‌ها که بیشتر توسط شرکت‌های بزرگ و سازمان‌های دولتی و به کاربری اداری ساخته می‌شد، «آسمان‌خراش»  نامیده شدند. در واقع واژه «آسمان‌خراش» از نظر تخصصی برای نخستین بار در مورد ساختمان‌های بلند با اسکلت فولادی و دست‌کم ۱۰ طبقه به کار گرفته شد که در اواخر قرن نوزدهم، در شهرهای بزرگ مانند «شیکاگو»، «نیویورک» و «دیترویت» ساخته شدند.

تاریخچه برج‌سازی ایران

ساخت بلندترین ساختمان تهران در پایان دهه بیست و بعد از جنگ جهانی دوم، توسط علی‌اکبر علمی ناشر در خیابان شاه‌آباد آغاز شد و بعد از ۲۸ مرداد افتتاح گردید. این ساختمان با ۱۴ طبقه و حدود ۴۰ متر ارتفاع، بلندترین ساختمان ایران بود و به جهت آن‌که در پایان دهه ۳۰ یک شرکت تبلیغاتی برای تبلیغ کالایی بر بالای آن‌ یک بادکنک بزرگ (فیل) به هوا فرستاده بود، معروف بود که بالای این ساختمان فیل هوا کرده‌اند.

در سال ۱۳۴۱ حبیب القانیان، سرمایه‌دار معروف، ساختمان آلومینیوم را با ۱۴ طبقه به پایان برد. با نگاهی دقیق به تابلوی سر در ورودی این ساختمان به‌ سختی می‌توان از پشت غبار و جرم‌گرفتگی، سال ساخت حک‌شده روی آن را (۱۹۶۲) تشخیص داد.

در سال ۱۳۴۲ با پایان کار ساختمان ۱۶ طبقه «پلاسکو»، دومین ساختمان بلند تجاری به سبک ساختمان‌های آمریکایی در محل تقاطع خیابان فردوسی و جمهوری ساخته شد. سومین ساختمان بلند تهران، «برج بانک کار» در خیابان حافظ رو به روی پارک هتل بود که آن‌هم در سال ۱۳۴۲ توسط بانک کار ساخته شد و نه تجاری، بلکه اداری بود. این ساختمان ۱۹ طبقه و ۶۸ متر ارتفاع داشت.

نخستین ساختمان بلند مسکونی در تهران در بلوار کشاورز ساخته شد و آن سه برج سامان با ۲۲ طبقه و ۷۲ متر ارتفاع بود که در سال ۱۳۴۸ به بهره‌برداری رسید. در زمان پیروزی انقلاب ساختمان‌های مسکونی اسکان (۷۰ متر) و پارک پرنس (۷۲ متر) بلندترین ساختمان‌های مسکونی و ساختمان وزارت کشاورزی (۶۲ متر) بلندترین ساختمان دولتی بودند و از این‌ها بلندتر ساختمانی در تهران نبود.

مجموعه بهجت‌آباد نیز از نخستین آپارتمان‌های مسکونی تهران بود که در دهه ۴۰، بین خیابان حافظ و ولیعصر ساخته شد. همچنین از مجموعه‌های ساخته‌شده در چهارصد دستگاه نازی‌آباد، شهر زیبا و شهرک آپادانا، می‌توان به‌عنوان نخستین مجتمع‌های مسکونی نام برد. به ‌طور کلی در تهران پس از دهه ۶۰ به علت افزایش قیمت زمین و آغاز فروش تراکم از سوی شهرداری، آپارتمان‌سازی بسیار گسترش و توسعه یافت.

اقامت در برج‌

اقامت در برج‌

چالش‌های برج نشینی

  • مجتمع‌های مسکونی دارای قوانین و ضوابط خاصی هستند که رعایت کردن آن‌ها می‌تواند امنیت بقیه ساکنین را نیز تضمین کند. اکثر برج‌ها دارای بخش لابی هستند که نگهبانی بیست‌وچهارساعته از برج را بر عهده‌ دارند. در بسیاری از برج‌ها ورود و خروج افراد غریبه و میهمان‌ها را ثبت و بررسی می‌کنند. از امکانات دیگر برج‌ها مجهز بودن آن‌ها به دوربین‌های کنترل در راهروها و آسانسورها هستند. قوانین برج‌ها می‌تواند از یکدیگر متفاوت باشد اما ساکنین برج‌ها ملزم به رعایت آن هستند. به‌ عنوان‌ مثال قرار دادن زباله یا وسیله‌های شخصی در قسمت‌های مشاع ساختمان ممنوع است. بیشتر این قوانین با قوانین آپارتمان‌نشینی منطبق هستند و شامل همه افراد ساختمان می‌شوند.
  • در ساختمان‌های کوچک با تعداد خانواده‌های محدود، بستر مناسبی برای رفت‌وآمد، معاشرت و برقراری روابط صمیمی با همسایگان فراهم ‌شده است؛ درحالی‌که اقامت در برج‌ها و مجتمع‌های مسکونی بزرگ با خانوارهای زیاد، باعث انزوای ساکنان و عدم تعامل آن‌ها با هم خواهند شد. درنتیجه ممکن است شما به‌ سختی ساکنان واحدهای مجاور خود را بشناسید.

برج‌­نشینی و مجتمع‌های بزرگ میزان صمیمیت و ارتباط همسایگان و ساکنان را به حداقل رسانده و بعد اجتماعی شخصیت انسان‌ها را خدشه‌دار می‌کنند.

  • تشویش و نگرانی از زندگی در ارتفاع و کاهش فشار هوا بر اثر افزایش ارتفاع در طبقات بالای ساختمان‌ها و تأثیر آن بر جریان گردش خون و سلول‌های مغزی و کاهش بهره هوشی کودکان از عوامل کاهش بهداشت محیطی در برج‌ها است. همچنین ساختمان‌های بتنی به دلیل تولید الکتریسیته ساکن در گردش خون اثر می‌گذارد تا جایی که به ساکنان توصیه می‌شود که در طول شبانه‌روز چند ساعتی را خارج از فضای مسکونی خود سپری کنند. عدم تحرک نیز به دلیل کمبود سطح زیربنایی در این مجموعه‌های مرتفع باعث بروز بیماری‌های جسمی و روانی می‌شود. به‌ویژه اگر در این ساختمان‌های متراکم نور نیز به ‌اندازه کافی وجود نداشته باشد، رواج افسردگی نیز پدیده عادی می‌شود.
  • اقامت در برج‌ها امنیتی به همراه دارد که ممکن است در منزل‌های شخصی شامل حال ساکنین نشود. امکانات دیگری که شامل حال برج‌نشین‌ها می‌شود، تجهیز ساختمان و دسترسی ساکنین به وای فای مرکزی است. همچنین بسیاری از سیستم‌های سرمایشی و گرمایشی مدرن قابل‌اجرا در برج‌ها هستند و رفاه حال ساکنین را فراهم می‌آورند. قرار دادن یوپی‌اس‌ها برای تأمین برق این امکان را می‌دهد تا هنگام قطعی برق ساکنین دسترسی به برق داشته باشند.
  • در خانه و آپارتمان‌های کوچک، برای خروج از ساختمان کافی است از چند ردیف پله عبور کنید یا چندطبقه را با آسانسور به پایین بروید؛ درحالی‌که در برج و مجتمع‌های بزرگ، تردد در ساختمان وقت‌گیر خواهد بود. می‌توان گفت که تعداد زیاد طبقات بیشتر در برج‌ها مانع استفاده از پله شده و از طرفی شلوغی همیشگی آسانسور نیز شما را کلافه خواهد کرد؛ بنابراین از دیگر دغدغه‌های واحدهای زیاد، بروز برخی مشکلات در تردد است. بعضی واحدهای مسکونی با در نظر گرفتن چند آسانسور نفربر و باربر و تجهیز ساختمان به سیستم کنترل ترافیک آسانسور، توانسته‌اند حجم زیاد رفت‌وآمد را به‌خوبی کنترل کنند. اما بیشتر مجتمع‌ها همچنان با معضلی به نام تردد روبه‌رو هستند.
اقامت در برج‌

اقامت در برج‌

  • امکانات برج‌ها نیز لزوماً سکونت آرام و بی‌دغدغه را تضمین نمی‌کند. امکانات ارائه‌شده در برج‌ها همواره تابعی از گرایش‌ها و تمایلات اجتماعی و اقتصادی جامعه است و تسهیلات اولیه زندگی روزمره گاهی نادیده گرفته می‌شود. شعبه بانکی، دفتر پست، سوپر مارکت، خشک‌شویی، کتابخانه،‌ مراکز آموزشی و پاتوق‌های فرهنگی امکاناتی هستند که معمولاً در اختیار برج‌نشینان قرار نمی‌گیرد؛ با این وضعیت وجود یک برج در یک محله نه‌تنها اتفاق فرخنده‌ای نیست، بلکه معضلات جدیدی می‌آفریند.
  • هیچ‌چیز بیشتر از نزدیکی مراکز مختلف به محل سکونت باعث دسترسی سریع و آسان به خدمات و سرویس‌های مختلف نمی‌شود. وجود امکاناتی چون سالن‌های ورزشی، استخر و سونا، مهدکودک، فضای سبز پیاده‌روی و… در برج‌ها و مجتمع‌های مسکونی بزرگ باعث شده است ساکنان برای استفاده از چنین خدماتی به سفرهای درون‌شهری بی‌نیاز شده و بتوانند به‌راحتی در کمترین زمان از این سرویس‌ها استفاده کنند؛ بنابراین دغدغه‌هایی مانند ترافیک، خستگی، هدر رفتن وقت، دوری راه و… برای ساکنان برج‌ها وجود نخواهد داشت.
  • گرچه برج‌ها و مجتمع‌های مسکونی بزرگ در محیط پیرامون خود محوطه ویژه‌ای دارند که آن‌ها را از خیابان و شلوغی‌های روزانه شهر مصون نگه می‌دارد؛ اما شلوغی و سروصدای ساکنان داخل مجتمع چطور؟ صداهای مختلف در راهروها یا محوطه پایین ساختمان گاهی بسیار خسته‌کننده و طاقت‌فرسا خواهد بود. البته اگر درب خانه خود را ببندید و پنجره‌ها را باز نکنید، شرایط بهتری خواهید داشت؛ با وجود این درصورتی‌که چند لحظه‌ای هوس هوای تازه کنید یا درب خانه را باز بگذارید، ممکن است سروصدا برایتان آزاردهنده باشد. بسیاری از برج‌ها و مجتمع‌های بزرگ برای چنین شرایطی قوانین سخت و جدی وضع کرده‌اند. برای مثال برای صحبت در راهروها با صدای بلند به ساکنان تذکر می‌دهند یا بازی کودکان در محوطه ساختمان برای ساعات خاصی از شبانه‌روز ممنوع اعلام‌شده است.
  • مشکلات فرهنگی یکی از مهم‌ترین معضلات زندگی در برج‌هاست. از آنجا که اختلاف طبقاتی در برج‌ها مشاهده نمی‌شود و بیشتر ساکنان آن‌ها سطح درآمدی بالایی دارند، ریشه این مشکلات را باید در ضعف فرهنگ مشارکت، عدم ارائه آموزش‌های صحیح و ناهماهنگی در شئون رفتاری برج‌نشینان جستجو کرد.
  • برخی برج‌نشینان به فعالیت‌های مشارکتی روی خوش‌نشان نمی‌دهند و جلسات عمومی برج‌ها اغلب با کمترین استقبال مواجه می‌شود. نبود ضمانت اجرایی کافی و کارآمد در حوزه برج نشینی نیز بر مشکلات می‌افزاید و پرداخت به‌موقع حق شارژ، رعایت نظافت مشاعات، پرداخت هزینه تعمیرات و… همواره مناقشه و اختلاف میان برج‌نشینان با هیات مدیره را موجب می‌شود. ناهمگونی فرهنگی و حضور خرده‌فرهنگ‌ها نیز از دیگر مشکلات برج‌ها محسوب می‌شود.
  • برج‌ها جریان باد را در شهرها مختل می‌کنند و به‌طور غیرمستقیم بر وضعیت آب و هوایی آن تأثیر نامطلوب می‌گذارند، رابطه همسایگی را از بین می‌برند و مشارکت برای اداره امور شهرها و محله‌ها را به مخاطره می‌اندازند، هویت اجتماعی و اقتصادی شهرها و محله‌ها را مخدوش می‌کنند و راه‌های فرار از زندگی کسالت‌بار ماشینی را می‌بندند.

برج­نشینی و مجتمع‌های بزرگ میزان صمیمیت و ارتباط همسایگان و ساکنان را به حداقل رسانده و بعد اجتماعی شخصیت انسان‌ها را خدشه‌دار می‌کنند.

  • برج‌ها زیبایی بصری شهرها را می‌پوشانند، انسجام معماری آن را به هم می‌زنند و منظره جنگل، کوه و دشت‌های حومه شهر را از شهروندان دریغ می‌کنند. با قرارگیری بر فراز سر شهروندان، عزت‌نفس و خلاقیت آن‌ها را می‌گیرند و غلبه فناوری را به رخ می‌کشند.
برچسب ها:
پیام بگذارید